BANKA KOMİSYONLARI VE İTHALATTA KDV MATRAHI

Sezai KAYA, Gümrük Müşaviri, Gümrük ve Ticaret Eski Müfettişi

İthale konu eşyanın yurtdışına bedelinin transferi esnasında ödenen banka komisyonları, uygulamada serbest dolaşıma giriş beyannamesi üzerinde KDV matrahına dahil edilmektedir.

Peki bu ne kadar doğru? Bu konu tartışılmaya muhtaçtır.

Zira, banka ve sigorta şirketlerinin Finansal Kiralama Kanununa göre yaptıkları işlemler hariç olmak üzere, her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine aldıkları paralar BSMV’nin kapsamına girmektedir.

Banka ve sigorta muameleleri vergisinin konusuna giren işlemler de 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-e maddesi ile KDV’den istisna edilmiştir.

Bu hükümlere göre KDV ile BSMV birbirinin alternatifi iki vergidir ve bankacılık işlemlerinin KDV’si BSMV’dir.

Buna göre, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 21/c maddesindeki “gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler” hükmü içerisinde bulunan “vergilendirilmeyenler” ifadesi önem arz etmektedir.

Bu çerçevede, banka komisyonundan BSMV alınmış ise vergilendirilmiş olacak ve ithalatta KDV matrahına dahil edilmeyecektir. Nitekim, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2004/10 sayılı Genelgesi de aynı düşünce temeline ayaklarını basmaktadır.

Öte yandan, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 29/d. maddesine göre, bankaların müşterileri nam ve hesabına başka şahıs ve müesseselere yaptırdıkları hizmetler mukabili olarak aldıkları ve aynen mezkur şahıs veya müesseselere ödedikleri paralar BSMV’den istisnadır. Örneğin teyit komisyonları bankaların kendi lehlerine aldıkları paralar olmayıp ihracatçının ülkesindeki bankaya ödenmektedir. Bu yüzden teyit komisyonları BSMV’den istisnadır. (Cahit Yerci, Gümrük Mevzuatı Dahil İthalatta KDV, 2005)

Teyit komisyonu örneğinde olduğu gibi banka komisyonundan BSMV alınmamış ise söz konusu komisyon ödemesi vergilendirilmemiş bir gider olarak ithalatta KDV matrahına dahil edilecektir.