Sezai KAYA, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri, Gümrük ve Ticaret Eski Müfettişi
02.02.2026
9 Sayılı ÜGD Tebliği İthalat Denetimi Prosedürü ışığında, CE mevzuatına uyum ve ithalat denetimleri süreçlerinde en sık karşılaşılan hatalar aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir.
Belge Tarihlerinin Uyumsuzluğu: İthalat denetimlerinde en sık rastlanan ve prosedürel olarak kritik olan hatalardan biri, AB Uygunluk Beyanı ve test raporlarının taşıma belgesi (konşimento) tarihinden sonra düzenlenmiş olmasıdır. Mevzuata göre bu belgelerin ürün yola çıkmadan önce (taşıma belgesinden önce veya aynı gün) düzenlenmesi esastır.
Güncel Olmayan Standartlar: AB Uygunluk Beyanı’nda veya test raporlarında atıfta bulunulan standartların güncelliğini yitirmiş olması sıkça görülür. Ürün eski standarda göre test edilmişse, parça/tasarım değişikliği olmaksızın yeni standardı da karşıladığının ek raporlarla kanıtlanması gerekir.
Eksik Direktif Referansları: Ürünün tabi olduğu tüm direktiflerin listelenmemesi (Örneğin, bir IoT cihazı için LVD ve EMC testleri yapıp, Eko tasarım direktifini göz ardı etmek)
Yanlış Standart Seçimi: Ürünün kullanım amacına tam olarak uymayan bir standarda göre test edilmesi, alınan CE işaretini o proje veya kullanım alanı için geçersiz kılar.
Marka/Model Uyuşmazlığı: AB Uygunluk Beyanı’nda veya test raporlarında yer alan marka ve model bilgileri ile fiziksel ürün üzerindeki bilgilerin birebir tutmaması, denetimlerde “tutarsızlık” olarak değerlendirilir ve test raporu talebine veya reddedilmeye yol açabilir.
İlgilisince Düzenlenmeyen (Sahte/Geçersiz) Belge: Sunulan belgelerin (test raporu, sertifika vb.) ilgili kuruluş (onaylanmış kuruluş veya laboratuvar) tarafından düzenlenmediğinin veya üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi durumudur. Bu durum doğrudan “Ret” sebebidir ve idari yaptırım gerektirir,.
Yanlış Uygunluk Değerlendirme Modülü Seçimi: Ürünün risk seviyesine uygun olmayan bir modülün seçilmesi (örneğin, Onaylanmış Kuruluş onayı gerektiren bir ürün için sadece imalatçının beyanının (Modül A) kullanılması) temel bir hatadır.
Dosyanın Güncellenmemesi (Yaşayan Belge Hatası): Ürün sertifikalandırıldıktan sonra yapılan bileşen değişiklikleri, hammadde ikameleri veya yazılım/firmware güncellemelerinin teknik dosyaya ve Uygunluk Beyanı’na yansıtılmaması, ürünün uygunluğunu düşürür ve piyasadan çekilme sebebidir.
Teknik Şemaların Eksikliği: Ürünün elektrik devre şemaları, montaj çizimleri veya malzeme listelerinin teknik dosyaya konulmaması, denetimlerde dosyanın doğrudan reddedilmesine neden olur.
Risk Değerlendirmesinin Eksikliği: En sık yapılan ve sertifikasyonu geçersiz kılan hata, teknik dosyada bir “Risk Değerlendirmesi”nin hiç bulunmaması veya yanlış metodolojiyle (örneğin EN ISO 12100 yerine uydurma yöntemlerle) yapılmasıdır. Risk değerlendirmesi sadece teorik riskleri değil, ürünün öngörülebilir yanlış kullanımını da kapsamalıdır.
Yetkisiz Kişi İmzası (“Sorumlu Kişi” Hatası): AB Uygunluk Beyanı’nın, şirket içinde yeterli yetkiye sahip olmayan (örneğin ürünü piyasadan çekme yetkisi olmayan) kıdemsiz bir çalışan tarafından imzalanması yaygın bir hatadır. Belge, imalatçı adına bağlayıcı imza yetkisine sahip bir yönetici veya yetkili temsilci tarafından imzalanmalıdır.
Uygunluktan Emin Olmadan Beyan Düzenlemek: Testler tamamlanmadan veya teknik dosya hazır olmadan Uygunluk Beyanı’nın imzalanması hukuki bir hatadır. Beyan, sürecin en sonunda, uygunluktan emin olunduğunda düzenlenmelidir,.
CE İşaretinin Şekil ve Boyut Hataları: CE işaretinin, yasal formatına (grafik oranlarına) uyulmadan veya okunabilirliği sağlayacak asgari boyutun (genellikle 5 mm) altında ürün üzerine iliştirilmesi sık karşılaşılan bir “şekli uygunsuzluktur”
İmalatçı/İthalatçı Adresi: Ürün üzerinde imalatçının (ve ithal ürünlerde ithalatçının) adının ve iletişim kurulabilecek tek bir posta adresinin bulunmaması yaygın bir hatadır. Bu durum genellikle “Tali Eksiklik” olarak değerlendirilse de mevzuata aykırıdır.
Tip/Parti/Seri Numarası: Ürünün izlenebilirliğini sağlayan model, parti veya seri numarasının ürün üzerinde bulunmaması hatadır.
Gereksiz veya Yanıltıcı CE İşareti Kullanımı: CE işareti gerektirmeyen bir ürüne CE işareti iliştirilmesi “aldatıcı kullanım” olarak kabul edilir ve yasaktır,.
Onaylanmış Kuruluş Numarasının Hatalı Kullanımı: Onaylanmış Kuruluşun belgelendirme sürecine dahil olmadığı durumlarda CE işaretinin yanına kuruluş numarasının eklenmesi veya tam tersi şekilde, dahil olduğu halde numaranın eklenmemesi bir hatadır.
Türkçe Kullanım Kılavuzu ve Uyarı Eksikliği: Ürünle birlikte verilen güvenlik bilgileri ve talimatların, son kullanıcının (veya ilgili Üye Devletin) dilinde (Türkiye için Türkçe) olmaması. Özellikle Makina Emniyeti Yönetmeliği kapsamındaki ürünlerde uyarıların Türkçe olması zorunludur.
Ürünün Gümrükte Hazır Bulunmaması: Denetim sırasında ürünlerin gümrüklü sahada bulunmaması (eksik sipariş, henüz gelmemiş olma vb.), başvurunun “Ret” ile sonuçlanmasına neden olur.
Mükerrer Başvurular: Denetimi olumsuz (ret) sonuçlanmış bir ürün için, denetimden kaçınmak amacıyla sistem üzerinden yeni bir başvuru yapılması “Sistemi Yanıltıcı İşlem” olarak kabul edilir ve reddedilir.
Ürün Üzerinde CE İşaretinin Hiç Olmaması: CE mevzuatı kapsamındaki bir ürünün, piyasaya arz edilmeden (veya gümrük denetimine sunulmadan) önce CE işareti taşımaması, “Ret: İşaretleme Eksikliği” sebebidir.
Numune Hatası: Test laboratuvarına, seri üretimi temsil etmeyen, sadece testi geçmek için özel olarak hazırlanmış “manken numune”lerin (golden sample) gönderilmesi. Bu durum, piyasa gözetiminde seri üretimden alınan numunelerin testten kalmasına ve sonuçların geçersiz sayılmasına neden olur.
SONUÇ
Yukarıda bahsedilen hatalardan anlaşıldığı üzere; belgelerin tarihlerinin sevkiyattan önce olması, ürün üzerindeki etiketlerin (CE, adres, model) eksiksiz olması ve teknik dosyanın ürünü tam olarak temsil etmesi, bu hatalardan kaçınmak için en kritik kontrol noktalarıdır.
