Sezai KAYA, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri, Gümrük ve Ticaret Eski Müfettişi

23.10.2026

SORU:

Vesaik mukabili ihracat yaptık. Mallarımız müşterinin ülkesinde limana inmiş ama müşteri bankaya gidip evrakları almamış ve ödemeyi yapmamış. Bizim mallar da o ülke mevzuatı gereği tasfiyelik hale gelmiş. Nakliyeyi müşteri organize etti ama nakliyeci parasını bizden istiyor. Müşteri galiba batmış.

CEVAP:

Vesaik mukabili ve mal mukabili ihracatlarda bu tür riskler olabiliyor. Bu riskleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz.

VESAİK MUKABİLİNDE RİSKLER.

İthalatçının Belgeleri Almaması

Müşteri ödemeyi yapmayıp belgeleri bankadan teslim almayabilir. Belgeleri almadığı için malları gümrükten çekemez → mallar limanda bekler → masraflar ihracatçıya kalabilir.

Belgeler alınmadığı durumda:
– Demuraj (bekleme cezası)
– Ardiye / depolama masrafları
– Tahliye masrafı
– Navlun

gibi giderlerin tamamı ihracatçının üzerinde kalabilir.

Bu gibi durumlarda başka müşteri bulma, bu yeni müşteriye malları sevk etme veya malları Türkiye’ye geri getirme gibi maliyet arttırıcı unsurlarla karşılaşılabilir.

İhracat bedelinin getirilemediği durumlarda kambiyo mevzuatı gereği cezalar bulunmaktadır.

Belgeleri Almama Tehdidiyle Reklamasyon Riski

Henüz daha ödeme yapmamış alıcı belgeleri almama ve ödeme yapmama ile tehdit ederek kalite / uygunluk / hasar vs. hakkında – haksız da olsa – reklamasyon (itiraz) ileri sürerek ödemede indirim isteyebilir.

MAL MUKABİLİ ÖDEMEDE RİSKLER

Tahsilat Yapamama – Ödemeyi Alamama – Ödemenin Vadesinde Yapılmaması

Mallar ithalatçıya ulaşıp teslim edilse bile, alıcı bedeli ödemeyebilir veya vadeyi geciktirebilir. İhracat bedelinin getirilemediği-geç getirildiği durumlarda kambiyo mevzuatı gereği cezalar bulunmaktadır

Reklamasyon ve Haksız İtiraz Riski

İthalatçı, mal veya sevk edilen ürünün kalite / uygunluk / hasar vs. hakkında – haksız da olsa – reklamasyon (itiraz) ileri sürerek ödemede indirim isteyebilir. Bu da alacağın eksik ya da gecikmeli alınmasına yol açar. Henüz daha ödeme yapılmadığı için alıcının eli güçlü olacaktır.

Finansman / Nakit Akışı Riski

Özellikle maliyet ve navlun, üretim giderleri, gümrük + ihracat + lojistik giderleri önceden yapılıyorsa; mal mukabili ödeme, ihracatçıya likidite yükü getirir.