İZİNLİ GÖNDERİCİ YETKİSİNİN ASKIYA ALINMASI (YYS)

Cihan KÖKTAŞ, Gümrük ve Ticaret Eski Müfettişi
24.12.2020

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahibi kişilere, Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinde belirtilen ek koşulları sağlamaları halinde eşyayı hareket gümrük müdürlüğüne sunmaksızın transit işlemlerini kendi tesislerinde gerçekleştirmek üzere izin verilebilir ve buna izinli gönderici yetkisi denmektedir.

Yazımızın konusunu YYS sahibi kişilere verilmiş izinli gönderici yetkisinin askıya alma işlemleri oluşturmaktadır.

ASKIYA ALMA İŞLEMLERİ 

1- İzinli gönderici iznine sahip kişi, aşağıdaki “İzin Kapsamında İhlal Edilen İşlemler – 1” başlığında yer alan maddelerden birini ihlal etmesi halinde yazılı olarak uyarılır. Bu işlemin tatbik edilmesinden itibaren üç yıl içerisinde yanı başlıktaki işlemlerden herhangi birisinin tekrar gerçekleştirildiğinin anlaşılması halinde üç ay süre ile İzinli gönderici yetkisi askıya alınır.

Üç aylık askıya alma işleminin son bulmasından itibaren üç yıl içerisinde aynı işlemin tekrar gerçekleşmesi halinde bu sefer 6 ay süre ile izinli gönderici yetkisi askıya alınır.

6 aylık askıya alma işleminin tamamlanmasından itibaren üç yıl içerisinde aynı işlemin gerçekleşmesi halinde bu sefer 2 yıl süre ile izinli gönderici yetkisi askıya alınır.

2 yıllık askıya alma işleminin tamamlanmasından itibaren üç yıl içerisinde aynı işlemin gerçekleşmesi halinde izin sahibi kişi yazılı olarak uyarılarak yukarıda belirtilen uygulamalar baştan itibaren tekrar eder.

İzin Kapsamında İhlal Edilen İşlemler – 1
 
- İzinli gönderici kapsamında izin sahibinin kiralama yoluyla taşıma yaptıracağı taşıyıcıdan en az bir yıldır hizmet almıyor olması
- İzinli gönderici kapsamında izin sahibinin, kiralama yoluyla taşıma yaptıracağı taşıyıcının gerekli özellikleri taşımaması ya da artık taşıyıcı firma ile çalışılmıyor olmasına rağmen bu durumun gümrük idaresine bildirilmemesi
- İzinli gönderici yetkisi kapsamında transit taşımacılığı yapılamayacak eşyanın taşınması
- Yetki kapsamında eşyanın gümrük işlemlerinin yapılması esnasında eşyanın gerekli emniyet ve güvenlik önlemlerinin alınmaması, kamera ile devamlı olarak izlenmemesi, eşyanın gümrük işlemleri sürecinde gerekli kurallara uyulmaması,
- İhracından vazgeçilen eşyanın ihracat beyannamesi ve varsa transit beyanının iptal edilmeden bulunduğu tesisten çıkışının yapılması
- Yetki kapsamında kullanımı gerekmesi halinde özel tipte mührün hiç kullanılmaması ya da kurallarına uygun olarak kullanılmaması
- Yetki sahibi, muayene ile görevli memura gerekli kolaylığın sağlanmaması, ihracat ile ilgili belgelerin istendiğinde muayene memuruna ibraz edilmemesi, kamera kayıtlarının en az bir ay, kayıtların ise en az üç yıl süre saklanmaması ve bu kayıtların istendiğinde ibraz edilmemesi, yetki kapsamında kullanılan özel tipte mühürlerin muhafaza edilmesinde tedbirli davranmama gibi yükümlülüklerinden en az bir tanesini yapmaması
- Gerekli koşullar yerine getirilmemiş olmasına rağmen mühürleme işlemi yapılmaksızın izin kapsamı eşyanın tesislerden çıkarılması

2- İzinli gönderici iznine sahip kişi, aşağıdaki “İzin Kapsamında İhlal Edilen İşlemler – 2” başlığında yer alan maddelerden birini gerçekleştirerek ihlalde bulunması halinde yazılı olarak uyarılır. Bu işlemin uygulanmasını takip eden üç yıl içerisinde aynı başlıkta yer alan ihlallerden birinin tekrar gerçekleşmesi halinde söz konusu izin sahibi tekrar yazılı olarak uyarılır. Uyarı işleminin tamamlanmasını takip eden üç yıl içerisinde “İzin Kapsamında İhlal Edilen İşlemler – 2” ihlallerden herhangi birinin gerçekleştirildiğinin anlaşılması halinde üç ay süre ile izinli gönderici yetkisi askıya alınır. 

Üç aylık askıya alma işleminin son bulmasından itibaren üç yıl içerisinde aynı işlemin tekrar gerçekleşmesi halinde bu sefer 6 ay süre ile izinli gönderici yetkisi askıya alınır.

6 aylık askıya alma işleminin tamamlanmasından itibaren üç yıl içerisinde aynı işlemin gerçekleşmesi halinde bu sefer 2 yıl süre ile izinli gönderici yetkisi askıya alınır.

2 yıllık askıya alma işleminin tamamlanmasından itibaren üç yıl içerisinde aynı işlemin gerçekleşmesi halinde izin sahibi kişi yazılı olarak uyarılarak yukarıda belirtilen işlemler birinci kez ihlalde bulunulmuş sayılır ve baştan itibaren tekrar eder.

Burada 1. Madde ile 2. Maddede yapılan yaptırımlar arasındaki tek fark 1. maddede bir kez yazılı olarak uyarı yapıldıktan sonra askıya alma işlemi uygulanırken, 2. maddede iki kez yazılı uyarı yapılır ve devamında askıya alma işlemi uygulanır.

İzin sahibinin varsa izinli alıcı yetkisinin askıya alınmış olması halinde izinli gönderici yetkisi de askıya alınır.

Aynı şekilde, izin sahibinin izinli gönderici yetkisinin askıya alınması halinde askıya alma süresince varsa izinli alıcı yetkisi de askıya alınır.

İzin Kapsamında İhlal Edilen İşlemler – 2

- İzinli göndericinin, beyanın elektronik ortamda iletilmesinde, aracın mühürlenmesinde, verilmesi gereken kapsamlı teminatta, transit süresinde, TIR karnesi kapsamında uygulanacak kuralların uyulmasında ihlal yaşanması
- Transit beyanında taşınacak eşyanın yer aldığı asgari dörtlü tarife pozisyonunun belirtilmemesi
- Yetki kapsamında taşınan eşyaya ilişkin transit beyanında beyan edilen eşya ile taşınan ihracat eşyasının dörtlü tarife pozisyonu bazında farklı olduğunun anlaşılması
- Yetki kapsamında ihraç edilecek eşyanın bulunduğu tesisten çıkışında eşyaya ve eşyayı taşıyacak taşıma aracına ilişkin asgari kayıtların tutulmaması
- İzin kapsamında ihraç edilecek eşyanın gümrük işlemleri eşya araçta yüklü olarak gerçekleştirilecekse tesisten çıkışı yapılan taşıma aracına ilişkin asgari kayıtların tutulmaması
- İzinli sahibi, transit beyanına, kullanılan mührün numarasını ve adedini kaydetmemesi
- İzin sahibi, gümrük müdürlüğüne talepte bulunulmaksızın izinli gönderici yetkisi kapsamında taşınacak muayene veya belge kontrolüne tabi eşyanın mesai saatleri dışında bulunduğu tesislerden çıkarılması
- Yetki kapsamında taşınan eşyanın kap, ağırlık ve/veya adet olarak ihracat beyannamesi kapsamında beyan edilenden farklı olduğunun anlaşılması
- Transit beyannamesi için teminat verilmesi gereken hallerde, hareket idaresince yapılan teminat kontrolünün izinli gönderici tarafından yapılmaması