![](https://sezaikaya.com/wp-content/uploads/2022/12/Resim1-1.jpg)
BANKA KOMİSYONLARI – GÜMRÜK KIYMETİ ve KDV MATRAHI
Sezai KAYA, Gümrük Müşaviri, Gümrük ve Ticaret Eski Müfettişi
04.12.2022
Yazımızın konusunu ithalat işlemleri esnasında bankalara ödenen komisyonların gümrük kıymetine ve KDV matrahına dahil edilip edilmeyeceği oluşturmaktadır.
1) Gümrük Kıymeti Yönüyle Değerlendirme:
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-a-i maddesinde satınalma komisyonları dışındaki komisyonların gümrük kıymetine dahil edileceği hükmedilmektedir.
Bu hükümden hareketle bankalara ödenen komisyonların gümrük kıymetine dahil edilmesi gerektiği düşünülebilir.
Ancak, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/1-a-i maddesinde belirtilen komisyon ifadesinden; eşya alım satımına aracılık yapan komisyonculara, satıcıyı veya alıcıyı temsilen sözleşmenin tamamlanmasına katkıda bulunan aracılara ödenen komisyonlar anlaşılmalıdır. (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2002/36 sayılı Genelgesi ve Gümrük Kıymeti Teknik Komitesinin 2.1 sayılı İzah Notu)
Dolayısıyla, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 27/3. maddesine göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata Kanun’un 27. maddesinde öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamayacağından, bankalara ödenen komisyonların genel olarak gümrük kıymetine dahil edilmemesi gerekmektedir.
Bunun tek istisnası bazı durumlarda dahil edilmesi gereken teyit komisyonlarıdır. Bu yüzden teyit komisyonları aşağıda ayrı bir başlık altında incelenecektir.
a) Teyit Komisyonları:
Gümrük Kıymeti Teknik Komitesinin 5.1 sayılı İzah Notuna göre; ihracatçıların, alıcının ödeme yapmaması veya ödeme güçlüğüne girmesi riskinden korunmak için çeşitli finansman hizmetlerinden yararlanmaları söz konusu olabilir. Bu finansman hizmetlerinin karşılığında, genellikle bir ücret karşılığı ihracatçı hesabına riski üstlenen bir aracıya (bu çoğunlukla bir bankadır) yapılan ödemeler teyit komisyonudur.
Akreditifli ithalatta akreditifin açıldığı bankanın, ihracatçının ülkesinde yeterince tanınmaması durumunda güvensizlik söz konusu olacağından, ithalatçının bankası ihracatçı ülkedeki bir bankadan ödemenin yapılmasına garanti vermesi şeklinde hizmet satın alır ve teyit komisyonunu öder. (Cahit Yerci, Gümrük Mevzuatı Dahil İthalatta KDV Matrahı, 2005)
Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2002/36 sayılı Genelgesine göre;
- Alıcının bankasının ödeme yapmaması riskini karşılamak üzere yapılan teyidin, satıcı hesabına yapıldığı kabul edilirse ve teyit komisyonu, alıcı tarafından satıcıya veya bir üçüncü kişiye ithale konu eşyanın satış koşulu olarak ödenirse, bu teyit komisyonu fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil olmalıdır.
- Alıcının, kendi insiyatifi ile satış sözleşmesinin sonuçlandırılmasını garanti altına almak amacıyla, satıcıya teyitli akreditif ve gayri kabili rücu teyitli akreditif sağladığı durumlarda ortaya çıkan komisyon ödemeleri, alıcı tarafından doğrudan teyit işini üstlenen kuruma yapılmaktadır. Bu koşullar altında teyit, satış sözleşmesinde bir satış koşulu olarak yer almadığından ve satıcıdan çok alıcının yararı söz konusu olduğundan, teyit komisyonu için yapılan ödeme, fiilen ödenen veya ödenecek fiyatın bir parçası olmayacaktır.
2) KDV Matrahı Yönüyle Değerlendirme
İthale konu eşyanın yurtdışına bedelinin transferi esnasında ödenen banka komisyonları, uygulamada serbest dolaşıma giriş beyannamesi üzerinde KDV matrahına dahil edilmektedir.
Peki bu ne kadar doğru? Bu konu tartışılmaya muhtaçtır.
Zira, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 28/1. maddesine göre, banka ve sigorta şirketlerinin her ne şekilde olursa olsun yapmış oldukları bütün muameleler dolayısıyla kendi lehlerine her ne nam ile olursa olsun nakden veya hesaben aldıkları paralar BSMV’nin kapsamına girmektedir.
Banka ve sigorta muameleleri vergisinin konusuna giren işlemler de 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-e maddesi ile KDV’den istisna edilmiştir.
Bu hükümlere göre KDV ile BSMV birbirinin alternatifi iki vergidir ve bankacılık işlemlerinin KDV’si BSMV’dir.
Buna göre, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 21/c maddesindeki “gümrük beyannamesinin tescil tarihine kadar yapılan diğer giderler ve ödemelerden vergilendirilmeyenler ile mal bedeli üzerinden hesaplanan fiyat farkı, kur farkı gibi ödemeler” hükmü içerisinde bulunan “vergilendirilmeyenler” ifadesi önem arz etmektedir.
Bu çerçevede, banka komisyonundan BSMV alınmış ise söz konusu ödeme vergilendirilmiş olacağından ithalatta KDV matrahına dahil edilmemelidir. (Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2004/10 sayılı Genelgesi de aynı düşünce temeline ayaklarını basmaktadır.)
Öte yandan, 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu’nun 29/d. maddesine göre, bankaların müşterileri nam ve hesabına başka şahıs ve müesseselere yaptırdıkları hizmetler mukabili olarak aldıkları ve aynen mezkur şahıs veya müesseselere ödedikleri paralar BSMV’den istisnadır. Örneğin teyit komisyonları bankaların kendi lehlerine aldıkları paralar olmayıp ihracatçının ülkesindeki bankaya ödenmektedir. Bu yüzden teyit komisyonları BSMV’den istisnadır. (Cahit Yerci, Gümrük Mevzuatı Dahil İthalatta KDV, 2005)
Teyit komisyonu örneğinde olduğu gibi banka komisyonundan BSMV alınmamış ise söz konusu komisyon ödemesi vergilendirilmemiş bir gider olarak ithalatta KDV matrahına dahil edilecektir.
Özetle, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden önce gerçekleşen bir işlem dolayısıyla ödenen banka komisyonlarından BSMV tahsil edilmemişse, söz konusu ödeme ithalatta KDV matrahına dahil edilmelidir.
Yazı Kategorileri
GÜNCEL YAZILAR
- ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE YAPILAN ROYALTİ ve LİSANS ÖDEMELERİ
- YURTDIŞINDAN SAĞLANAN KREDİLERLE İTHALAT BEDELLERİNİN ÖDENMESİ
- DÜŞÜK VERGİ ÖDEMEK İÇİN MENŞE MÜHENDİSLİĞİ
- ROYALTİ ÖDEMELERİ ve KKDF
- GÖZETİM FARKI – İHTİRAZİ KAYITLA BEYAN – VERGİLERİN GERİ ALINABİLMESİ
- ANTREPODAN TRANSİT TİCARETLERDE HASILATIN KAYDEDİLECEĞİ DÖNEM
- DAHİLDE İŞLEME – SERBEST BÖLGELERE İHRACAT – FASON İŞLEMLER
- BİR SATIN ALMA KARARINDAN ÖNCE GÜMRÜK YÖNÜYLE YAPILMASI GEREKENLER
- KEFALET SİGORTASI ve GÜMRÜKTE TEMİNAT
- İHRACAT BEDELLERİNİ GETİRME ZORUNLULUĞU – MAHSUPLAŞMA
- ÜÇÜNCÜ ÜLKE MENŞELİ EŞYALARDAN, AB MENŞELİ GİRDİLERİN DÜŞÜLMESİ
- BILL TO TÜRKİYE SHIP TO ABROAD
- BANDROL YAPIŞTIRMA ZORUNLULUĞU
- BEYAN, REFERANS FİYATIN ALTINDA KALIRSA
- KAYIT BELGESİ – GTİP DEĞİŞİKLİĞİ
- RUSYA -KKDF – İHRACAT BEDELLERİ
- İTHALAT BEDELİNİN TÜRKİYE’DEKİ HESAPLARA ÖDENMESİ
- TRANSİT REJİMİNDE BEYANDA OLMAYAN EŞYAYA CEZA UYGULAMASI
- BİR ARBİTRAJ FIRSATI : KKDF vs FAİZ
- GÖZETİM – KDV İNDİRİMİ – ÖRNEK
- AĞIRLIKTAN ALINAN VERGİLER ve NET – BRÜT AĞIRLIK
- GÜMRÜĞE ÖDENEN KDV – İNDİRİLECEK KDV MUAMMASI
- TOPLU TEMİNAT – GÖTÜRÜ TEMİNAT
- TASFİYELİK EŞYA – CIF %1 – BEYANNAME İPTALİ VE YENİ BEYANNAME TESCİLİ
- YATIRIM TEŞVİK KAPSAMI MAKİNENİN DEĞİŞTİRİLMESİ