Sezai KAYA, Gümrük Müşaviri, Gümrük ve Ticaret Eski Müfettişi

05.02.2024


1) Türkiye’de yerleşik olmayan yabancı firmaların Türkiye’de vergi mükellefi olmadan ihracat beyannamesi açmalarının yolu açılmalı. Türkiye’den malları toparlayan yabancı firmalar Türkiye’deki yerli üreticilerini müşterilerinin görmesini istemeyebiliyorlar. Bu nedenle ihracat beyannamelerinde gönderen kısmında kendileri olmak istiyorlar. Bu konu Avrupa’da mümkün. Nakliyeciye vekalet veriliyor ve nakliyeci gümrüklerde temsil edebiliyor.
 
2) Trendyol, hepsiburada, morhipo gibi online mağazalardan Azeriler, İranlılar, Bulgarlar alışveriş yapıyorlar. Bu mağazalardaki satıcılar KDV’li fatura kesiyorlar, çünkü ihracat sayılmıyor. Online gümrüksüz satış mağazası, serbest bölge, online antrepo kurulsun. Türkiye online alışverişte lojistik üssü olsun.
 
3) Dahilde işleme mevzuatı çok karmaşık ve uzun. Bu mevzuat sadeleştirilsin. Bir firmanın aynı anda açık 15-20 tane belgesi olabiliyor. Bu hem idarenin hem de ihracatçının iş yükünü arttırıyor. Dahilde işleme izin belgesi kaldırılmalı, belge alma, belge kapatma, belge revizesi, süre uzatımı gibi kırtasiyeciliği ve bürokrasiyi arttıran prosedürlerden ihracatçılar kurtarılmalıdır. Bunun yerine dahilde işleme rejimi global kullandırılmalı, örneğin, belirli kriterlere ulaşmış firmalar hesap dönemi bazında bu rejimden yararlandırılmalıdır.

Bakanlık tarafından;
(Önceki dönemden devir gelen miktar + dönem içi ithal edilen miktar) – (dönem içinde ihraç edilen miktar + sonraki döneme devir edilen miktar) = 0
Şeklinde basit bir matematiksel denklem aranmalıdır.
 
4) Muayene hattı kriteri yeşil veya sarı olan eşyaların sınırdan ithalat işlemleri tamamlanmış olarak girmesinin önü açılabilir. Sınır kapısında varış bildirimi yapıldığında muayene hattı yeşil veya sarıya düşenlerin iç gümrüğe transit edilmeden ithalat işlemleri tamamlanmış olarak Türkiye’ye girişi sağlanabilir. Kırmızı hatta düşen malların da muayenesi yol üstü muayene istasyonlarında yapılabilmelidir.
 
5) Çeşitli kurumlardan alınan ön izinler, uygunluklar, raporlar her bir sevkiyat başına değil de senelik/global izinlere dönüşebilmelidir.
 
6) İhracat mallarını taşıyan araçların gümrüğe giriş çıkış maliyetlerinin azalması için yol üstü (güzergah üstü) muayene istasyonları kurulmalı ve araç yolunun üzerindeki muayene istasyonlarında eşyayı sarı-kırmızı hattan muayene ettirebilmelidir.